In deze zomer-nieuwsbrief blikken we terug op een geslaagde webinarreeks rond Natuurinclusieve projectontwikkeling en de heemcursus in Aalst en Mol. Gezien de komst van een nieuwe partner JUB Holland lichten we het concept de Bonte Berm toe. Vervolgens zetten we een Natuurpro-project in de kijker en delen we met trots onze nieuwe partners mee: JUB Holland, HOP. Regeneratieve architectuur, Groene Gevels en Breekijzer.
Webinarreeks “Ontwikkelen met natuurwaarde” succesvol afgerond
Natuurpro organiseerde samen met Corridor, Kollektif Landscape, Bureau Bouwtechniek en Dipla een webinarreeks rond één centraal thema: Ontwikkelen met natuurwaarde. De reeks werd enthousiast onthaald en trok bijna 100 deelnemers. Die belangstelling onderstreept het groeiende belang van natuur als integraal onderdeel van projectontwikkeling.
Tijdens het eerste webinar werd uitgezoomd naar het landschap als vertrekpunt voor duurzame en toekomstgerichte projectontwikkeling. Jelle Van den Berghe van Corridor gaf inzicht in de relevante wetgeving waarmee initiatiefnemers rekening moeten houden wanneer een project mogelijk impact heeft op zijn omgeving. Hij toonde aan dat natuurwetgeving geen hinderpaal hoeft te zijn, maar juist een kader biedt om natuur op een doordachte en ecologisch verantwoorde manier te integreren. Het resultaat is een project dat niet alleen ecologische, maar ook economische meerwaarde creëert en op een breder maatschappelijk draagvlak kan rekenen.
Koen Moelants van Kollektif Landscape vertaalde deze inzichten vervolgens naar de ontwerppraktijk. Aan de hand van concrete voorbeelden liet hij zien hoe landschapsarchitecten kunnen vertrekken vanuit de kenmerken en kwaliteiten van het landschap. Een vroege integratie van natuurelementen verhoogt niet alleen de duurzaamheid en klimaatbestendigheid van een project, maar versterkt ook de verbinding met de omgeving. Ontwerpen vanuit een landschapsvisie betekent ontwerpen met aandacht voor ecologische samenhang, biodiversiteit en een kwalitatieve leefomgeving.
Tot slot benadrukte Bart Paesen van Dipla het belang van beheer als essentieel onderdeel van het ontwerpproces. Een duurzaam eindresultaat kan enkel worden bereikt wanneer al in de ontwerpfase wordt nagedacht over het toekomstige beheer. Daarbij is het cruciaal dat de beheerambities afgestemd zijn op de beschikbare middelen en capaciteiten van de beheerders. Zijn boodschap was duidelijk: beheer verdient vanaf de start een plaats aan tafel.
In het tweede webinar stond het gebouw centraal. De sprekers toonden hoe gebouwen niet losstaan van hun omgeving, maar een volwaardig onderdeel kunnen vormen van een groter ecosysteem. Daarbij werd duidelijk hoeveel kansen gebouwen bieden om biodiversiteit te versterken en mens en natuur opnieuw dichter bij elkaar te brengen.
Jelle Van den Berghe van Corridor lichtte de impact toe van ondermeer de Europese natuurherstelwet, die de komende jaren een steeds grotere rol zal spelen in projectontwikkeling. Natuur zal meer dan ooit een bepalende factor worden bij vergunningverlening en projectbeoordeling. Daarom gaf hij concrete voorbeelden van hoe natuur een plaats kan krijgen in en rond gebouwen en hoe dit resulteert in robuustere vergunningsdossiers.
Vervolgens zoomde Jente De Schepper van Bureau Bouwtechniek in op de gebouwschil. Zij toonde hoe een natuurinclusieve visie kan worden vertaald naar uitvoerbare en duurzame bouwdetails. Aan de hand van praktijkvoorbeelden maakte zij duidelijk welke mogelijkheden natuurinclusief bouwen biedt en welke aandachtspunten daarbij komen kijken.
Tot slot ging Bart Paesen van Dipla dieper in op het beheer van groen rond gebouwen en op bedrijventerreinen. Hij benadrukte het belang van een duidelijke ambitie vanaf de start van een project en van een realistische afstemming met de capaciteit van de beherende organisatie. Met inspirerende voorbeelden illustreerde hij welke keuzes bijdragen aan een duurzaam en aantrekkelijk eindresultaat, en welke valkuilen beter worden vermeden.
Cursussen Bloemrijke graslanden Aalst en Mol succesvol afgerond
Bloemrijke graslanden vragen kennis, geduld en maatwerk. Dat was de rode draad doorheen de twee Heemcursussen die Natuurpro de afgelopen periode organiseerde, eerst in Aalst en daarna in Mol. Beide dagen brachten natuurprofessionals samen rond hetzelfde thema: hoe ontwikkel je waardevolle, bloemrijke graslanden, en hoe beheer je ze op een ecologisch verantwoorde manier?
De cursus in Aalst stond volledig in het teken van het aanleggen, inzaaien en beheren van bloemrijke graslanden. Natuurtechnisch adviseur Gert-Jan Koopman nam de deelnemers mee in het Heem-concept, een aanpak die in Nederland al meer dan 25 jaar succesvol wordt toegepast. Aan de hand van talrijke praktijkvoorbeelden toonde hij hoe dergelijke projecten tot stand komen en welke resultaten ze opleveren. De belangrijkste les van de dag: bloemrijke graslanden vragen maatwerk. Elk terrein en elk zaaimengsel is anders, waardoor een grondig bodemonderzoek de onmisbare basis vormt voor een succesvol Heem-project.
Bart Backaert bracht vervolgens het verhaal van het stadspark van Aalst tot leven. Eerst theoretisch, daarna tijdens een terreinwandeling, kregen de deelnemers inzicht in de geschiedenis en het beheer van het park. Het stadspark vormt een inspirerend voorbeeld van ecologisch groenbeheer, waarbij telkens een evenwicht wordt gezocht tussen ecologie, economie, beleving en esthetiek.
Tijdens de excursie deelde Garben Logghe van Natuurpunt Studie zijn expertise over insecten, met bijzondere aandacht voor wilde bestuivers. Hij liet zien waar je in het veld op kan letten en hoe de levenswijze van deze soorten mee richting geeft aan een aangepast beheer van bloemrijke graslanden.
Ook in Mol ging het over het ontwerp, de aanleg, het beheer en de monitoring van bloemrijke graslanden. Opnieuw nam Gert-Jan Koopman de deelnemers mee in het Heem-concept, met de focus op het ontwikkelen, inzaaien en beheren van streekeigen, inheemse en bloemrijke kruidenvegetaties. Wat het Heem-concept uniek maakt, is de integrale benadering van de omgeving: een grondige bodemanalyse vormt de basis voor de ontwikkeling van zowel ecologisch waardevolle als esthetisch aantrekkelijke bloemrijke graslanden.
Leon Brabers van Biotoop en Natuurwerk inspireerde en motiveerde de groep om op een ecologisch verantwoorde manier aan de slag te gaan met het ontwerpen, aanleggen en beheren van urbane natuur. De VITO-site in Mol vormde daarbij de rode draad doorheen de dag: een indrukwekkend voorbeeld van hoe bedrijventerreinen kunnen bijdragen aan natuurontwikkeling, zowel theoretisch als praktisch.
Tijdens de excursie voorzag Wim Veraghtert van Natuurpunt Studie de deelnemers van boeiende inzichten over insecten, en in het bijzonder over wilde bestuivers. Die profiteren niet alleen van natuurontwikkeling op bedrijventerreinen, maar vervullen er ook een cruciale rol binnen deze natuurinclusieve omgevingen.
De belangrijkste les van de dag: bedrijventerreinen bieden een enorm potentieel voor de ontwikkeling van kwalitatieve natuur, waarvan niet alleen de biodiversiteit profiteert, maar ook de bedrijven én de maatschappij als geheel. Een bijzonder boeiende en inspirerende dag, die motiveert om bedrijventerreinen met een andere blik te bekijken en ze zowel op vlak van ontwerp als beheer natuurinclusiever te benaderen.
Beide cursussen tonen aan hoe breed het Heem-concept inzetbaar is: van stadsparken tot bedrijventerreinen, telkens met bodemonderzoek en streekeigen beplanting als gemeenschappelijke basis. Heb je zelf interesse om met het Heem-concept aan de slag te gaan en bloemrijke graslanden te ontwikkelen? Neem gerust contact met ons op via Natuurpro.be.
De Bonte Berm: kleurrijke biodiversiteit in steden & gemeenten
Biodiversiteit in de stedelijke gebieden wordt steeds belangrijker, en dat is het ook! Daarnaast is er veel aandacht voor ecologisch beheer en de ontwikkeling van kruidenrijke vegetaties. Om de biodiversiteit te vergroten én een lange bloeitijd te garanderen, is het innovatieve concept de Bonte Berm ontwikkeld.
Het Bonte Berm-concept combineert de kracht van éénjarige, tweejarige en meerjarige (inheemse) zadenmengsels met een op maat samengesteld bloembollenmengsel. Dit zorgt voor een vegetatie die niet alleen de biodiversiteit verhoogt, maar ook een lange bloeitijd heeft. Daarnaast is er sprake van extensief ecologisch onderhoud, wat de kosten en inspanningen verminderd.
Door de bloeitijden van kruiden en bloembollen slim te combineren, kan er maar liefst 8 maanden per jaar bloei en kleur worden gerealiseerd, van het vroege voorjaar tot in de herfst. Een ander voordeel is dat de berm slechts één keer per jaar gemaaid hoeft te worden, wat aanzienlijke onderhoudskosten bespaart. Daarnaast biedt de Bonte Berm voedsel en beschutting voor belangrijke insecten zoals vlinders, bijen en andere bestuivers, bijna het hele jaar door.
In de eerste 3 tot 5 jaar wordt het project volledig door Natuurpro-partners beheerd. Dit houdt in dat er drie keer per jaar een monitoring plaatsvindt om de voortgang van het project te evalueren en waar nodig bij te sturen. Het maaien gebeurt op het juiste moment en met geschikt materiaal, wat essentieel is voor het behoud van de ecologische balans.
Terugblik: Ecoworks realiseert publieke zwemvijver in Aarschot
Na een zomer van extreme hitte blikken we terug op een project dat bijdraagt aan een aangenamere en leefbare toekomst, ook tijdens steeds warmere zomers. Natuurpro-partner Ecoworks realiseerde in juni 2026, samen met het Duitse Polyplan-Kreikenbaum Gruppe, een natuurlijke publieke zwemvijver in Park Schoonhoven in Aarschot.
Deze zwemvijver is een echte pionier: met plaats voor maar liefst 1.500 mensen tegelijk creëert ze een toegankelijke plek waar bezoekers verkoeling kunnen zoeken, en is het meteen ook de eerste openlucht zwemvoorziening van deze omvang in België. Dankzij een doorgedreven filtersysteem en zo’n twaalf soorten inheemse waterplanten – waaronder waterlelies die als natuurlijke zuurstofbrengers fungeren – werkt het zwembad volledig met biologische waterzuivering, met dezelfde waterkwaliteit als een traditioneel zwembad.
Sensoren en een controlekamer houden de waterkwaliteit permanent in de gaten, en fosfaten en bacteriën blijven zo continu onder de aanvaardbare limieten. Bijzonder is bovendien dat het bad in verbinding staat met het aanpalende riviertje de Nieuwe Motte, dat indien nodig voor wateraanvulling zorgt. Dit is een echt pionierproject: het bewijst dat 100% biologische zuivering voor publieke baden perfect mogelijk is. Zo bewijst het project dat chloor en andere schadelijke stoffen niet noodzakelijk zijn om zwemwater helder en zuiver te houden.
Tegelijk vestigt het project de aandacht op het beperkte aanbod van kwalitatief openluchtzwemwater in Vlaanderen en de groeiende nood aan toegankelijke, duurzame plekken om verkoeling te zoeken. Een uitdaging waar Ecoworks zich ook in de toekomst voor blijft inzetten. Zo werkt het bedrijf binnenkort aan een nieuw openluchtzwembad in Kessel-Lo. Met dergelijke projecten toont Ecoworks hoe actuele uitdagingen kunnen worden omgezet in duurzame oplossingen. Ze nodigen ons bovendien uit om anders na te denken over water, publieke ruimte en onze leefomgeving.
Natuurpro verwelkomt 6 nieuwe partners
De groei van Natuurpro krijgt verder vorm met de komst van zes nieuwe partners: JUB Holland, HOP. Regeneratieve Architectuur, Groene Gevels, Vice Verda, Milvus en Breekijzer. Zij versterken het netwerk met waardevolle expertise en dragen elk vanuit hun eigen specialisatie bij aan de verdere ontwikkeling van Natuurpro.
JUB Holland is een Nederlands familiebedrijf en bloembollenspecialist, actief sinds 1910 en gevestigd tussen de bollenvelden in Noordwijkerhout. Samen met Natuurpro gaat het bedrijf aan de slag om De Bonte Berm verder uit te rollen binnen steden en gemeenten in Vlaanderen: bloembollen van JUB Holland worden er gecombineerd met inheemse kruiden van HEEM tot een bloemrijke, ecologisch waardevolle vegetatie met een lange bloeitijd.
HOP. Regeneratieve Architectuur versterkt het netwerk met expertise in natuurinclusieve architectuur, biodiverse tuin- en landschapsontwerpen en regeneratief ontwerp. Het in 2021 opgerichte ontwerp- en studiebureau uit Mortsel laat architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsontwerpers en ecologen intensief samenwerken, met bestaande ecosystemen steevast als vertrekpunt.
Groene Gevels brengt 15 jaar ervaring mee in de ontwikkeling van gevelgroen in een verstedelijkte omgeving. Achter het bedrijf schuilt ook de zusterorganisatie Vertilab, die inzet op sensibilisering, educatie en beleidsadvies rond stadsecologie. Samen vormen ze een kennis- en expertisecentrum dat geveltuinen, grootschalige groene gevels en groenslingers aanlegt en onderhoudt.
Vice Verda sluit hierbij aan en brengt extra expertise mee inzake de aanleg en het beheer van groendaken, groengevels en tuinen. Het bedrijf uit Aalter is al meer dan twintig jaar actief in het vergroenen van stedelijke omgevingen en wijst daarbij op voordelen als energie-efficiëntie, beter waterbeheer en een langere levensduur van daken en gevels.
Milvus versterkt dan weer de ecologische expertise van het netwerk. Het Gentse consultancybedrijf biedt onafhankelijk en wetenschappelijk onderbouwd advies rond milieugerelateerde vraagstukken, met gespecialiseerde teams voor ecologische impactstudies, vergunningsdossiers en analyses van lucht- en geurkwaliteit.
Tot slot verwelkomen we Breekijzer, bekend van het Vlaams Kampioenschap Tegelwippen, dat als open kennis- en praktijkcentrum actief meebouwt aan een onthardingscultuur in Vlaanderen. De vzw wil tegen 2040 tot een netto ontharding van Vlaanderen komen en bundelt daartoe kennis, expertise en methodieken van zichzelf en haar partners.
Samen met hen zet het Natuurpro-netwerk verder in op het creëren van een leefomgeving waarin natuur een stem krijgt en projecten gerealiseerd worden die bijdragen aan natuurontwikkeling en vergroening van onze steden en gemeenten.
