Op 17 november jl. gingen ingrijpende werkzaamheden van start aan het dorpsplein in Huldenberg. Tot dan was het een plein zoals je er helaas zovele vindt in Vlaanderen: dertien in een dozijn. Een zee van straatstenen, nauwelijks groen en een inrichting waar de auto het straatbeeld domineerde. Niet meteen een plek om te blijven hangen. Letterlijk één boom deed een moedige poging om het geheel wat op te fleuren. Het enige echte herkenningspunt was de bronwaterpomp, maar ook die had haar glans verloren. Het bronwater — met een debiet van 2,4 m³ per uur — werd jarenlang rechtstreeks afgevoerd naar de riolering. Een gemiste kans, zowel ecologisch als ruimtelijk.
Dat moest anders, vond de gemeente Huldenberg in 2023. Daarom werd een ambitieus traject opgestart richting een bredere centrumvisie, met volop aandacht voor groenblauw denken. Zo werd het project Huldenberg Herbront geboren: een samenhangend geheel van langetermijnvisies en concrete kortetermijnacties. De ambitie was duidelijk. Er werd tegelijk ingezet op een langetermijnvisie voor het dorpscentrum, op de herinrichting en het herontwerp van het dorpsplein én op de herintegratie van bestaande waterbronnen in Neerijse. Drie sporen die elkaar versterken. De rode draad doorheen het project was helder: Huldenberg groener maken, een klimaatbestendig waterbeheersysteem uitrollen en aantrekkelijke ontmoetingsplekken creëren voor bewoners en bezoekers. Bijzonder en lovenswaardig was het participatietraject. Bewoners werden actief betrokken en lokale verhalen en kennis kregen een volwaardige plek in het ontwerp. Zo werd niet alleen gebouwd aan ruimte, maar ook aan draagvlak.
Dankzij het Strategisch Project WALDEN en de steun van de provincie Vlaams-Brabant konden de ambities van Huldenberg Herbront worden vertaald naar concrete plannen én uitvoering. Natuurpro-partner Kollektif was mee verantwoordelijk voor de plannen en het ontwerp van het nieuwe dorpsplein. Een opdracht die perfect aansloot bij hun visie op publieke ruimte en landschapskwaliteit. Koen Moelants van Kollektif is bijzonder enthousiast over hun betrokkenheid: “We zijn blij en trots om mee Huldenberg te laten herbronnen. De sterke inzet op groenblauw is geweldig én bijzonder, zeker met de aanwezigheid van bronwater.”
Na afloop van de ingrijpende werken — voorzien tegen eind mei 2026 — zal het bronwater uit de pomp niet langer naar de riolering worden afgevoerd. In plaats daarvan stroomt het naar een verkoelende speel- en zitplek in het hart van het plein. Van daaruit vindt het water via een open kanaal zijn weg naar de IJse. Langs de rivier ontstaat een avontuurlijke speelplek, waar het bronwater een centrale rol speelt in de beleving van zowel bewoners als bezoekers.
Het ontwerp van het nieuwe Gemeenteplein zorgt ervoor dat zowel bron- als regenwater gecontroleerd afvloeit naar de IJse. Zo wordt de rivier ontlast bij regenval. Langs de oevers voorziet een groene waterbufferzone ruimte voor insijpeling van regen- en bronwater, die tegelijk dienstdoet als natuurlijke en speelse verblijfsplek.
Kollektif is sterk onderlegd in deze materie, maar dit project bracht ook bijzondere uitdagingen met zich mee. Het is geen alledaagse opgave: ongeveer 60% van de her in te richten oppervlakte (exclusief de N253) wordt onthard. Daarnaast moesten tal van elementen samenkomen in één coherent ontwerp, zoals het scheiden van bron- en regenwater, de gelaagdheid van het plein, het parkje en de regenwatertuinen. Het respecteren van de bestaande topografie vormde daarbij een belangrijke ontwerpuitdaging.
Het resultaat zal er mogen zijn. Medio 2026 krijgt Huldenberg een nieuw gemeenteplein met veel groen, waar het bronwater via smalle gootjes permanent zichtbaar is en voor extra beleving zorgt. Aan de waterbron komt een speels labyrint, speciaal voor kinderen. Uiteindelijk stroomt het bronwater door naar de IJse, waar een bufferparkje met natuurlijke speelelementen wordt aangelegd. Regenwater wordt afgeleid naar kleinere plantvakken en kan daar in mini-regentuinen langzaam infiltreren.
Zo doet Kollektif Huldenberg tweemaal herbronnen: de bron krijgt nieuw leven, én ook de lokale gemeenschap vindt met het nieuwe plein opnieuw een plek om op te laden, te ontmoeten en te genieten.
Projectdetails:
- Opgestart via Oproep aan geïnteresseerden (OAG) van Team Vlaams Bouwmeester (2023)
- Financieel mogelijk gemaakt door de volgende partners:
- Blue Deal | Departement Omgeving | Europese Unie – NextGenerationEU | De Vlaamse Veerkracht
- Ontwerp door Kollektif Landscape, Plusoffice Architects en Atelier Ruimtelijk Advies
- Opdrachtgevers: gemeente Huldenberg, Team Vlaams Bouwmeester
