Het Vrijbroekpark is een groene long van 75 hectare aan de rand van de stad Mechelen. De ideale plaats om te wandelen, te sporten of plantencollecties te bewonderen. In Vlaanderen verdwijnt elke dag zo’n 10 hectare groen onder beton, maar ook in de jaren ’70 heerste een bouwwoede. Toen was er een groots en ambitieus plan om in het Vrijbroekpark een heel groot hotel te bouwen. Bijzonder was de vorm: in een halve bocht. De bouw werd echter na twee verdiepingen stopgezet. Gedurende 50 jaren was het niet toegankelijk en werd het gebouw stilaan overgenomen door de natuur. Een spookhotel ontstond.
In het najaar van 2021 werd de hotelruïne door de provincie Antwerpen voor een appel en een ei gekocht, en het beheer toegewezen aan het Provinciaal Groendomein Vrijbroekpark. Al snel werd beslist er de groene oase te bestendigen en vooral, de fauna en flora verder zijn vrije gang te laten gaan – meer nog: in het gebouw een habitat voor dieren en in het bijzonder vleermuizen onder te brengen. Verder was er nood om komaf te maken met een echt onveilige situatie, en hangjongeren te weren. Plannen werden gesmeed en in 2023 volgde een aanbesteding. Ecovery schreef in, won de aanbesteding en zette de plannen in de praktijk om. Het initieel ontwerp van landschapsarchitectenbureau Omgeving werd daarbij grondig herwerkt door Ecovery, onder meer in functie van de omgevingsvergunning.
Al snel bleek dat Ecovery geen alledaagse opdracht had binnengehaald. De grootste uitdaging? De krappe uitvoeringsperiode: om verstoring van vleermuizen te vermijden en de broedperiode te respecteren, mocht er maar in een beperkt tijdsvenster gewerkt worden. De omvang was ook niet mis en dus was hun team er zo’n 12 maanden lang mee bezig. En het was een complexe opdracht omdat recreatie en natuur met elkaar verzoend moesten worden.
Vorig jaar kreeg dit bijzonder stuk Mechelse geschiedenis dan een nieuwe toekomst. De oude hotelruïne, jarenlang een verborgen mysterie, werd door Ecovery toegankelijk en veilig gemaakt – en omgevormd tot een unieke belevenis voor jong en oud. Het team realiseerde een 185 meter lange wandelbrug met zitplaatsen, die door de boomkruinen slingert en bezoekers op een verrassende manier naar de ruïne leidde. De ruïne zelf werd op de bovenste verdieping van een uitkijkplatform voorzien, met een prachtig zicht over park. Op de eerste verdieping maakt een loopvlonder het mogelijk om het interieur veilig te verkennen – en die is bovendien volledig rolstoeltoegankelijk.
Het gelijkvloers werd omgebouwd tot een optimale winterverblijfplaats voor vleermuizen (met soorten zoals baardvleermuis, grootoor, late vleermuis, gewone en ruige dwergvleermuis), met tal van aangepaste natuurinclusieve voorzieningen die hun rust en bescherming garanderen. Bovendien plaatste Ecovery diverse fauna-inrichtingen, op en rond het gebouw, om de biodiversiteit in en rond de site te versterken.
Het wandelpad naar de eerste verdieping is 100 meter lang en leidt naar een bredere plek waar groepen kunnen verzamelen. Het dierenhotel is bovendien bedoeld als leerplek, met veel aandacht voor educatie en beleving: op zes plaatsen zijn infoborden geplaatst, en er zijn camera’s op het gelijkvloers, gericht op de amfibievijver, en op de tweede verdieping. Op dat hoogste verdiep is er voor extra beleving gezorgd: met leemgrond werd een heuse bijenburcht gemaakt, 3 op 2 m groot, ten voordele van graaf- en metselbijen. Voor reptielen werden stenen die als schuilplek kunnen dienen, gelegd.
Het water in wat het hotelzwembad had moeten worden komt van het dak, en is bron van leven van o.a. tal van amfibieën. Daar werden loopplanken voorzien opdat die ook uit de betonnen kuip geraken. Ook werd er a.h.v. lichtkoepels voor gezorgd dat meer daglicht het zwembad bereikt.
Ook liefhebbers van street art komen hier aan hun trekken: de muren zijn getooid met expressieve graffiti van Mechelaar Dzia, met o.m. vleermuizen als onderwerp. Zo ontstaat een boeiende mix van natuur, geschiedenis en kunst: bezoekers ontdekken de lokale fauna, de intrigerende geschiedenis van het onafgewerkte hotel en de expressieve graffiti die de muren siert. Iedereen kan genieten van de mysterieuze sfeer in de ruïne, dagelijks van 10 tot 16 uur. De hele route is rolstoel- en kinderwagenvriendelijk, behalve het uitkijkplatform.
https://ecovery.be/portfolio/hotelruine/
